Historisch Genootschap Waddinxveen

Vertelbank 9: Het Weegje

Voorzijde

Foto 1 linksboven

Deze foto toont de situatie van vóór 1960. Nu is hier de toegang vanaf de  Kanaaldijk naar het nieuwe Praathuis.  Deze boerderij was van de familie Verbree, die had daar een melkveebedrijf. Vanaf de brug sloeg je rechtsaf het smalle pad op dat naar het oude Praathuis leidde. Rechts van de hoge bomen ligt nu het parkeerterrein van  het huidige Praathuis, je ziet nog net een deel van de plas.

Foto 2 rechtsboven

Hier het oude Praathuis uit hout opgetrokken en liggend halverwege het pad tussen de Kanaaldijk en de Koningin Wilhelminakade.

Na Leen Bosloper kwam Barend Rozendaal met echtgenote  tijdens de Tweede Wereldoorlog hier te wonen. Rozendaal was beroepsvisser en verhuurde roeibootjes aan een groeiend leger van sportvissers die uit alle windstreken maar al te graag naar Het Weegje kwamen om daar te vissen.

Achter het woongedeelte was een schuur tot kantine omgebouwd waar de verkleumde vissers soep en andere versnaperingen konden nuttigen.  Naarmate de flessen leger raakten, werden de vangsten groter en de gevangen vissen groeiden tot buitenaardse afmetingen. Da’s nou visserslatijn.

Het Praathuis kwam leeg te staan toen Rozendaal op leeftijd raakte en daarom verkaste naar Gouda. Januari 1980  ging het zo vertrouwde en karakteristieke Praathuis in vlammen op.

Foto 3 linksonder

In 1898 vond de inhuldiging van Koningin Wilhelmina plaats. Naar aanleiding van deze feestelijke gebeurtenis werd de toenmalige Zuidkade vanaf de afslag naar de Zuidelijke Rondweg omgedoopt tot Koningin Wllhelminakade en omdat dat een nogal afgelegen plek was, werd deze in de volksmond veelal aangeduid als “Kouwe Hoek”.

Deze foto is genomen vanaf de brug van het oude Praathuis richting Koningin Wilhelminakade ter plaatse van de verffabriek van Boonstoppel.  Links van die fabriek ligt tegenwoordig het woonwijkje Broekhuizen, een vernoeming naar de toenmalige gemeente Broek c.a. die later (1870) met de gemeenten Noord- en Zuid-Waddinxveen tot de  huidige gemeente Waddinxveen is samengevoegd.

Foto 4 rechtsonder

We zien op deze luchtfoto, die omstreeks 1970 genomen is, de Lak- en Vernisfabriek van Wed. Boonstoppel & Zn. Deze fabriek maakte hier de nu nog steeds beroemde standgroenverf, die voor historische panden erg geliefd is. Voorts kwamen de Tokionlakken  en Tokoleum er vandaan. Het bedrijf is in de jaren negentig overgenomen en de productie is naar elders verplaatst. De gebouwen staan er nog, wachtend op een nieuwe bestemming.

Dwars over het midden van de foto loopt de Koningin Wilhelminakade en tussen de bomen zien we de boerderij van de familie Bunnik die er een melkveebedrijfje had. Het vee liep op de percelen langs de plas. Later bewoonde de familie De Mik het voorhuis met twaalf  kinderen, in het achterhuis  woonde de familie Kijk in de Vegte  met vijf kinderen.

Op deze locatie is nu de noordoostelijke ingang van Het Weegje ; de boerderij is afgebroken in 1973 maar de naastgelegen varkensschuur staat er nog en is in gebruik bij de Groenalliantie Midden-Holland.

 

 

 

 

Foto 5, linksboven

We zien hier de frontgevel van een boerderij die in 1903 is gebouwd door de ouders van de huidige (2017) bewoner, Jan van den Berg. De locatie is aan de Koningin Wilhelminakade, tegenover de brug naar Het Weegje.

De familie Van den Berg  kwamen uit Sluipwijk en bouwde de boerderij op de plek waar voorheen een veenwerkershuisje stond. Hun land lag tussen de Koningin Wilhelminakade, de Gouwe en de verffabriek van Boonstoppel. Het besloeg slechts zo’n  3,5 ha wat net voldoende was voor acht melkkoeien. Al met al een karig bestaan, reden waarom vader Van den Berg voor extra inkomen te werk ging bij zijn broers, de aannemers Van den Berg. Hun onderneming groeide later uit tot het grote kabellegbedrijf Van den Berg te Zwammerdam.

De stoep voor het huis ligt er nu nog, daar werden o.a. de melkspullen  gereinigd.

Foto 6, middenboven 

Hier toont Barend Rozendaal vol trots twee armdikke palingen. Hij was beroepsvisser en met zulke foto’s in de kantine van het Praathuis wist je je verzekerd van veel belangstelling  en animo van de sportvisserij. Een optimale marketingtruc dus.

 

Foto 7, rechtsboven

Het Weegje – ook wel het Wijhe genoemd – is omstreeks 1825 door vervening ontstaan. Er was in die tijd veel behoefte aan brandstof bij de Goudse brouwerijen en pottenbakkers alsmede voor verwarming van huizen. Na het hout uit de geriefbosjes werd turf een veelgebruikte brandstof en zo zijn door de turfwinning in veenrijke gebieden heel veel diepe plassen ontstaan. Denk aan Waddinxveen!

De foto toont de winning waarbij de eerste veenlaag werd verwijderd door wegsteken. De diepere lagen werden vervolgens door baggeren gewonnen. Dat was een heel karwei want dat baggeren ging tot wel 5 meter diepte, tot de kleilaag. Bij dat zgn. slagbaggeren haalde men het veen met een baggerbeugel naar boven, deponeerde dat in een boot en die bagger werd dan later met een hoosschop op een bed  te drogen gegooid. Als het enigszins ingedikt was werd het door een persoon met plankjes onder klompen of laarzen vastgestampt (links op de foto) en als het stevig genoeg was ingedroogd kon je het snijden  zoals het rechts op de foto te zien is.

Rechtsachter zien we nog zo’n veenwerkershuisje en het zeilscheepje van de turfschipper.

Veel locaties verraden nog  een band met de veengebieden in onze omgeving, zoals bv. de Turfsingel in Gouda.

Foto 8, rechtsonder

Voorbij de boerderij van Van den Berg stonden en staan  huisjes  waar achtereenvolgens  woonden:

De familie  Van der Starre de parlevinker, Oskam, Snoek die een sleepbootje had om de houtvlotten van Alblas vanuit de Oude Gouwe naar de zagerij te slepen, Drost en Tiele.  Dan verder voorbij de tweede bocht staan twee tegen elkaar gebouwde huisjes op nummer 97 en 98 die in resp . 1910 en 1913 zijn gebouwd. Hier woonde Verboom sr. en nu zijn zoon, P. Verboom.

Het water van de Oude Gouwe stroomt  in die tijd nog direct langs de Koningin Wilhelmimakade  maar, met de kanalisering van de Gouwe en de aanleg van de spoorlijn is dat stuk gedeeltelijk gedempt.

Schuin tegenover de nrs. 97 en 98 stond de boerderij van Waterstaat waarop familie Zuidam heeft geboerd. Die boerderij was aanvankelijk slechts bereikbaar via een dijk die aan de oostkant van de Ouwe Gouwe lag maar na de omlegging werd deze wel via de Koningin Wilhelminakade bereikbaar.

Nog even verderop stond – waar nu de spoortunnel is  – een wipmolen  die bij de aanleg van de spoorlijn in 1903 is afgebroken. De laatste molenaar was waarschijnlijk Gillis Eindhoven.

De woonboten die in de dode arm van de Gouwe liggen zijn daar pas na de Tweede Wereldoorlog gekomen.

En een jong stel geniet van de bank, het uitzicht en… elkaar.

Terug