Historisch Genootschap Waddinxveen

Vertelbank 3: Nesse

DSCN1392
Linksboven
We staan op de toenmalige afscheepplaats wat nu eetboulevard is. Hier legden in vroeger tijden vrachtboten aan om te laden en te lossen. Vandaar de naam die in de volksmond ontstond: Kleine Loswal.

Op de foto de draaibrug over de Gouwe uit 1858 die op 12 december 1902  door boze schaatsers werd kapot gedanst om zodoende de ijsbreker uit Alphen de doorgang te verhinderen.

Achter de drie personen staat het huisje van de brugwachter dat moest wijken voor de bouw van de huidige hefbrug. Vóór 1858 was er een klapbrug, toen kwam de brug op de foto en in 1924 weer een klapbrug, tot 1936, toen de huidige Hefbrug werd gebouwd. Tijdens de laatste bouw was er een noodbrug aan de grote loswal aan de Noordkade.

Rechtsboven

 De panden aan de Nesse bij de toenmalige afscheepplaats. Nesse of nisse betekent landtong. Hier werden in de herfst o.a. de bieten in schepen geladen voor vervoer naar de suikerfabriek. De boerenwagen, met meestal twee grote trekpaarden ervoor, moest de oprit naar de brug op en net voor het hoogste punt linksaf een weg tussen oprit en bebouwing nemen die vrij steil naar beneden naar de afscheepplaats voerde. Dat was met die zwaar beladen wagens een hele toer want waar nu de tunnel is, moest de voerman een scherpe bocht naar links nemen en er zat op de wagen geen rem. De menner moest, zittend op de bok, met zijn klompen tegen de kont van het paard afstand zien te bewaren tussen de boerenwagen en de hielen van de paarden.

Links van het pakhuis achter op de foto begint het smalle straatje van de Nesse. Hier is nog een foto van de vroegere situatie.

Linksonder

Linksachter zien we een deel van de N.H. kerk, rechts ervan de hoge schoorsteen van meubelfabriek Both. Vooraan links het pand waar vroeger Van der Krans, de sigarenmaker, en Verzijden dranken waren gevestigd, nu Merino IJssalon. Direct langs dat pand liep dus een weg vanaf de oprit naar de afscheepplaats. In het pand met de wit omlijste deur was de drankenwinkel van Ooms gevestigd , dan het pand van meubelhandel Appel en geheel rechts was een pand van woninginrichter De Wilde.

Rechtsonder

Bij het begin van de smalle Nesse links het pand van de familie Kempkes; het is nu een restaurant. Rechts was het pak- en woonhuis van graanhandel Zwart, later werd het de galvanische industrie van Van Arnhem en tot slot woonhuis van N. Glasbeek, tot de sloop in 1967. De fabriek van  Louis Dobbelmann is bovenaan vaag zichtbaar en daarachter is een geheel lege Puttepolder.

***

DSCN1402
Achterzijde links

Vanaf het Sluisje“ liep de Nesse als een heel smal straatje naar de afscheepplaats richting Hefbrug. Er kon maar net een personenauto doorheen en dan moest je wel goed op de diverse stoepen letten die voor de huisdeuren lagen.

Er waren diverse winkels  van o.a. Brouwer Manufacturen, Van der Wal Speelgoed, Visser Groenten, C. van der Zwaard Verf en Behang. In het pand van laatstgenoemde was ooit de eerste bibliotheek van Waddinxveen gevestigd.

Het pand rechts op de foto was tot 1869 de Franse School en daarna tot 1911 het gemeentehuis van ons dorp.

Achterzijde rechts

Hier het bruggetje dat vanaf Noordkade of Oranjelaan toegang gaf tot de Nesse. Achter die brug lag het verlaat naar de Gouwe, meestal aangeduid als het Sluisje. Deze sluis was de laatst hindernis die genomen moest worden om vanuit Rotterdam via de Rotte en de Overtoom bij Moerkapelle, de Ringvaart o.a. langs de Jan Dorrekenskade-West en de Kerkwegsloot, naar de Gouwe te varen.  Die (sluip)route was ontstaan door de hoge tolgelden die Gouda hief om vanuit de IJssel naar de Gouwe te mogen varen. De sluis is in 1962 afgebroken.

Het witte pand was ooit de woning van burgemeester A. van Oosten. In 1868 werd het de eerste school van de vereniging Christelijk Nationaal Onderwijs, daarna werd het koffiehuis Het Centrum van Klaas Blanken en later de werkplaats van autoschadebedrijf P. Glasbeek, tot de sloop in 1963.


                                                                                                               Cultuurhistorie van de Parel aan de Gouwe