Historisch Genootschap Waddinxveen

De Wielerrit  Parijs- Waddinxveen 1977, een evenement zonder weerga in de Parel aan de Gouwe. Nu 45 jaar geleden.

 

Op 27 augustus 1977 vond de non stop wielerrit Parijs-Waddinxveen plaats, een van de grootste gebeurtenissen die Waddinxveen ooit heeft gekend. Duizenden bewoners vulden de straten en het was een spektakel zonder weerga! De kranten schreven over een ‘gouden bladzij uit de Waddinxveense geschiedenis’. 

De oorsprong van dit evenement lag in ‘de Vlooienkuil’, het deel van Waddinxveen aan de overkant van de Gouwe, waar Wim den Ouden en Niek de Rooij waren geboren. In die toenmalig arme wijk waren na de oorlog niet veel mogelijkheden op sportgebied, maar er werd wel  gevoetbald en er was een groepje jongens, waaronder Wim en Niek, die al jong ’s zomers fanatiek fietsten en ’s winters op natuurijs schaatsten als training voor de fietsconditie. Ze trainden hard, want ze wilden een keer meedoen aan een groot evenement, zoals de Elfstedentocht.

Omstreeks 1974 ontstond de wielergroep rond Frans Versluis,[1] die later een spectaculaire rit zou rijden. Frans was in 1971 met zijn fietsenzaak van de Kerkweg verhuisd naar een nieuw pand aan de Beethovenlaan. Een deel van deze wielergekken had met Pinksteren de Elfstedentocht gefietst en daarna was hun ambitie een grote fietsrit voor een goed doel te rijden, zoals de rit Parijs-Reeuwijk waar een van hen, Ruud van Eijk, al aan had meegedaan.                               

Het goede doel voor de ambitieuze fietstocht werd gevonden door Nelleke van der Loo, echtgenote van Niek de Rooij. In de Waddinxveense Post las zij dat de Gouwebloem[2] dat jaar niet genoeg geld zou hebben om hun jaarlijkse reisje voor gehandicapten te organiseren en dat voorzitter van de Gouwebloem mevr. A.J. van Herk-van der Eijk en secretaris dhr. Kersbergen het ergste vreesden. Wat de jongens niet wisten was dat Teun Bron in zijn winkel Sporthuis De Bron al van mevrouw van Herk had gehoord dat de pecunia dat jaar niet toereikend waren voor het jaarlijkse reisje en dat journalist Pieter G. de Broeder dit vervolgens in de Waddinxveense Post publiceerde.

Niek de Rooij en Wim den Ouden werden de organisatoren van de tocht. Ze vroegen Teun Bron erbij als ploegleider, omdat hij van jongs af aan helemaal met sport verweven was. Enthousiast antwoordde hij: ‘Dat doen we toch eventjes!’. Hij was zonder twijfel de aangewezen persoon, want hij was niet alleen betrokken bij allerlei sportevenementen, waardoor hij veel contacten had, maar hij was bovendien een echte marketing man die als geen ander het belang van public relations zag. Hij had al een goed contact met Pieter de Broeder van de spiksplinternieuwe Waddinxveense Post. Deze journalist werd elke keer op de hoogte gehouden, ‘blies dat nieuws op’ en plaatste het wekelijks op de voorpagina. Dankzij die weergaloze PR leefde iedereen in het dorp mee en werd het een spektakel zonder weerga. Het idee om minstens f10.000 bijeen te halen voor de Stichting Gouwebloem was in een onbewaakt ogenblik geboren, zonder de gevolgen te beseffen. De wielerrit  zou op 27 augustus gehouden worden. Ze hadden 5 maanden om het plan gedegen uit te werken. Wekelijks werd er vergaderd om het draaiboek tot in de puntjes te regelen. Anderen hadden ook veel bezwaren i.v.m. de risico’s. Volgens de verkenners die de route van 530 km hadden uitgezet, was de ‘ímmense tocht beulswerk’. Een groot deel was heuvelachtig en moest in het donker gereden worden. Het kleine groepje wielrenners had geen ervaring met lange afstanden en moest hard gaan trainen. Ook had het gevolgen voor hun gezin, werk en vrijetijdsbesteding. Al gauw wilde nog meer renners meedoen. Men moest kiezen wie wel of niet meeging. Van tevoren trainden de wielrenners veel in de weekends door naar Arnhem te rijden en via Apeldoorn en Harderwijk terug te keren naar Waddinxveen.  De Reeuwijkers reden de tocht in 26 uur en die tijd wilden ze breken. De organisatoren Wim den Ouden en Niek de Rooij waren dag en nacht zo gemotiveerd bezig met de tijdverslindende organisatie dat ze zelf nauwelijks trainden. Er moesten sponsors gezocht worden om aan genoeg geld te komen voor de kostbare uitvoering van het plan. Iedere renner moest zelf f200,- bijdragen als garantie. Ze moesten zich laten keuren door huisarts Peter van der Linde, die zelf ook mee zou gaan als renner en dan kon optreden als noodarts. Frans Versluis deed zaken met Jan Janssen, die in 1968 de Tour de France won en inmiddels een fietsfabriek was begonnen. Zo kwam het dat Frans Versluis een racefiets van dat merk sponsorde als prijs voor wie de tijd van de rit raadde. Jan Janssen bood aan in zijn gele trui het laatste stuk naar Waddinxveen mee te rijden om de coureurs te motiveren de eindstreep te halen. Burgemeester A.G. Smallenbroek kende de Nederlandse ambassadeur in Parijs, jhr. mr. J. A. de Ranitz, nog uit zijn studententijd. Deze zegde toe dat de politie het verkeer in Parijs zou afzetten voor een veilige doortocht door de wereldstad. Het zenuwcentrum tijdens de rit werd De Unie van Arie Versloot met een scorebord aan de gevel. ‘s Nachts zou De Unie open blijven voor familie en belangstellenden, constant telefonisch bereikbaar dankzij dhr. Van Herk van de Gouwebloem. Alle sporters en begeleiders ontvingen het draaiboek op gestencild papier, met naast informatie ook aanmoediging om de rit niet te onderschatten en vooral veel te trainen op de lange afstand.

De 12 renners van de later beroemde wielerrit waren: Ruud van Eijk, Dick den Adel, Frans Versluis, Jan Smit, Peter van der Linde (ook noodarts) , Arie van der Laan, Dick Bincken, Kees Kleefman, Frans Jansen, Gejo Steenland, Wim den Ouden en Niek de Rooij.

Er zouden 4 auto’s meerijden. 

auto 1 bestuurder Jac. Hoogendoorn , ploegleider Teun Bron, fysiotherapeut/masseur Dick Russner en Jaap van Wilgen, fotograaf en filmer van de Waddinxveense Post i.v.m. reportage

auto 2 bestuurder Dik Lustig, mevr. Den Ouden en mevr. De Rooij voor ravitaillering.

auto 3 Willem Bakker reed de veegauto (een Mercedesbus) met mecanicien Rien Boone.

auto 4  Jan van Stijn (van de triplexfabriek) reed de ziekenauto met EHBO-materiaal voor eventuele gewonden, met Tinkie van der Linde, de vrouw van wielrenner/huisarts Peter van der Linde, die onderweg veel fotografeerde en filmde.

De kranten besteedden enorm veel aandacht aan de wielerrit. Door die regelmatige berichtgeving ging het leven in het dorp en werd het een groot succes. De voorpagina van de WXP stond maandenlang bol van enthousiaste berichten van Pieter de Broeder die wervend schreef in wat we nu gezwollen taal vinden over de naderende ‘historische dag’ en het bedrag wat al binnen was, met foto’s van McCloud. Er werd veel geld opgehaald en het bedrag groeide steeds meer. Nadat het bedrag van f 12.000 bereikt was, werden de cijfers niet meer aan de journalist doorgegeven i.v.m. de te winnen prijs voor wie het uiteindelijke bedrag raadde. Ook de Rijn en Gouwe schreef er vaak over en meldde: ‘Twaalf dappere wielrenners willen een monsterrit rijden ten bate van de gehandicapte medemens’ en: ‘Wat begon als een aardigheidje, groeit uit tot een evenement zonder weerga’. Stichting Gouwebloem voelde zich enorm gesteund door dit plan en de enorme inzet van velen. Het dorp Waddinxveen telde toen zo’n 20.000 inwoners men lééfde niet alleen met elkaar mee maar iedereen deed ook méé.

INTERVIEWS melden:

Ruud van Eijk, de getalenteerde timmerman, die men zag als de beste Waddinxveense renner en de gedoodverfde kopman, werd geïnterviewd door de WXP vanwege zijn ervaring met zo’n non stop wielerrit. Onder de kop ‘Liever weggedragen dan afgestapt’ zei hij: ‘De laatste 75 km zullen verschrikkelijk zijn en bij slecht weer zal de helft het waarschijnlijk niet halen – maar vanwege het spektakel eromheen zullen de renners het koste wat kost willen volbrengen. In het begin versleet men ons voor een stel idioten en losbollen. Dat is nu wel veranderd.’  Peter van der Linde, een ervaren sporter die in zijn studententijd uitkwam bij internationale roeiwedstrijden, zei in dezelfde krant  ‘dat er van pure ellende gehuild zal worden, de renners spierpijn zullen krijgen door zuurstoftekort, zeker twee het niet zullen halen en het extra zwaar zal zijn voor de mensen die nooit ’s nachts werken. Sponsor Jan Werkman (Bakker Meubelen) wilde dit spektakel niet missen. ´De renners trainen wel zwaar, maar niet ’s nachts en bij kou, wind en zware buien en alles dus af zal hangen van het weer!´                  Teun Bron zei (Rijn en Gouwe, 25-7-1977):  ´De actie moet tenminste f 10.000 opbrengen voor de Gouwebloem. Daar komen nog de enorme kosten bij voor de renners, de begeleiding en de organisatie eromheen. Het is nu de vraag hoeveel meer het bedrag wordt! Het is geen wedstrijd wie de snelste is, maar we willen dat alle 12 renners het halen en om 15.30 u bij de Unie in Waddinxveen zijn’ en ‘Als Waddinxveners iets oppakken, dan doen we ’t samen en zo goed als ’t maar kan. Met z’n allen en van harte’. Hij was de laatste weken dag en nacht in touw.

Sponsoring   Het enthousiasme en de bereidwilligheid om mee te werken, deed denken aan de landelijke actie ‘Open het Dorp’ met Mies Bouman. Veel bedrijven droegen financieel bij. Teun Bron stelde de 12 shirts beschikbaar. Jan Werkman (eigenaar-directeur Bakker meubelen) voorzag alle shirts van reclame a f 500,- per stuk. Naast deze PR voor zijn bedrijf wilde hij, zelf geboren en getogen in Waddinxveen, iets terugdoen voor de gehandicapte medemensen die niet zoveel geluk in hun leven hadden gehad. Bouwbedrijf Rehorst sponsorde de treinreis voor de renners èn de overnachting van 25/26 augustus in het excellente hotel NAPOLEON. Frans Versluis droeg zorg voor het fietsenvervoer naar Parijs en hij sponsorde alle reparaties onderweg, die door zijn werknemer Rien Boone zouden worden verricht. Jan Smit stelde zijn auto beschikbaar als materiaalwagen en en de auto van Dick Bincken werd verzorgingswagen, met daarin de echtgenotes van Wim en Niek die de ravitaillering op zich namen. Ook sponsorde hij een Jan Janssen racefiets als prijs voor degene die de tijd kon raden. Er stonden 2 bonnen in de krant, in te leveren bij Sporthuis De Bron. Voor f 5,- kon je met een van de bonnen de fiets winnen. Met een tweede bon konden bedrijven voor f 150,- meerijden in de reclamekaravaan vanaf Bergstoep naar Waddinxveen. Ook gaven veel particulieren een bedrag per renner die de finish haalde.  Daarnaast waren er nog meer sponsors, bijv. voor het voedsel voor de renners tijdens de wielerrit. Arie Versloot van De Unie zou na afloop van de wielerrit een gratis koud buffet verzorgen voor de renners en hun echtgenotes, de betrokkenen en voor Jan en Cora Janssen.     

De grote dag  Op 25 augustus om 10.15 u verzamelden de renners zich op het station, waar scholieren om hun handtekeningen vroegen! Toen de trein om 10.49 vertrok, zwaaide veel publiek hen uit. De 4 auto’s met begeleiders en verzorgers waren daarvoor al naar Parijs vertrokken. Om 18.00 u  kwamen de sporters aan bij Hotel Napoleon, waar de renners de nacht door zouden brengen. Het lag vlakbij de Arc de Triomphe. Ambassadeur jhr. De Ranitz maakte er ‘s avonds al kennis met de renners. Op 26 augustus vertrokken de renners en de andere betrokkenen naar de Arc de Triomphe, waar dhr. Kwint (secretaris  van jkh. De Ranitz) namens de gemeente Waddinxveen een houten kunstwerk werd aangeboden.  Vóór het vertrek werd nog een TABLEAU DE LA TROUPE gemaakt bij de Arc de Triomphe. Op de groepsfoto was geen verkeer te zien, want de politie hield In opdracht van de ambassadeur al het verkeer tegen. Bij de start om 12 uur vertrokken de renners tussen de eerste en tweede auto, uitgezwaaid door mr. Kwint, secretaris van de ambassadeur. De hele route door Parijs[3] was afgezet; motorpolitie escorteerde hen de stad uit met loeiende sirenes en zwaailicht om verkeersstromen tegen te houden. Talloze Franse weggebruikers en passanten riepen de renners  enthousiast toe. Het leek daar al een zegetocht!

Onderweg fietsten ze 350 kilometer door de heuvels. Het was ’s nachts aardedonker. Het onweerde, maar ondanks bliksem en donder bleven ze als door een wonder droog. Er waren soms steile afdalingen en gevaarlijke s-bochten. Middenin de nacht raakten de renners de auto kwijt, maar gelukkig vonden ze elkaar snel terug. Tijdens de stops kwam fysiotherapeut Dick Russner als masseur in actie. Ze reden twee aan twee, schoven telkens een plaats op en kregen onderweg iets te eten van de dames Den Ouden en De Rooij. Het tempo ging met gemiddeld 29 km p. u. dermate hard, dat de renners in België kort konden pauzeren in een café, waar sommigen even onder het biljart in slaap vielen.

Bij de Nederlandse grens werd Jan Janssen (toen de enige Nederlander die de Tour had gewonnen) vroeg in de morgen van 27 augustus in zijn woonplaats Ulvenhout opgehaald door Teun Bron, terwijl de renners pauzeerden op het kerkplein. In zijn gele trui begeleidde hij de renners, die bang waren voor de ‘man met de hamer’: hij motiveerde ze de eindstreep te halen door met elk een praatje te maken. De route door Nederland voerde vandaar via Breda, Raamsdonksveer, de ventweg langs de autobaan naar Gorkum en de pont bij Bergstoep. Hier moesten de renners wachten op de formatie van de karavaan. Op een foto van de renners in Bergstoep, die op de Veerweg stonden te wachten tot ze de voorbijtrekkende karavaan konden bewonderen, is achter hen de watertoren te zien van Bergambacht (van de Waddinxveense architect  Stuurman). De renners droegen geen helm, maar een petje met sponsortekst. Voorop de reclamekaravaan van ± zestig bedrijfswagens en ± dertig auto’s met gehandicapten reed de geluidswagen van Randstad-Edities (uitgever van de WXP). Vanaf Bergstoep ging de route via Stolwijk en Stolwijkersluis naar Gouda. Tijdens de rit door de stad[4] was de verkeerssituatie een gekkenhuis, automobilisten probeerden tussen de karavaan in te dringen. Maar de politie regelde het verkeer perfect voor een vlotte doortocht. Via de Bloemendaalsweg, de Zwarteweg en de Brugweg naderden ze verder ongehinderd de hefbrug, dankzij afsluiting van  de Reewal en de Henegouwerweg.

AANKOMST in Waddinxveen. Om 15.30 u werd de stopwatch ingedrukt door de tijdwaarnemer bij het politiebureau. De totale duur was 23 uur 54 min. Vele duizenden mensen verwelkomden de coureurs met voorop Jan Janssen, inmiddels gelauwerd met kransen van de Gouwebloem. Een massaal gejuich klonk op. Geen Waddinxvener was thuisgebleven en ook uit omliggende plaatsen waren toeschouwers toegestroomd door een oproep van Randstad-Edities aan de lezers om naar de Parel aan de Gouwe te komen. De schattingen liepen uiteen van 12.500 tot 25.000 toeschouwers. Dranghekken langs de Kerkweg bij de Zuidkade en Noordkade zorgden voor doorgang van de renners.  Rijn en Gouwe meldde : ‘Als de koningin erbij was geweest, waren er niet meer mensen op de been!’

Vooraan de karavaan naderde, net als bij de Tour de France eerst de radiowagen, de reportage van Piet van der Eijk was te horen via luidsprekers.  Alle auto’s voerden groot licht.                                                                                                                                         Met moeite bereikten ze het finishdoek bij de Unie, waar de officiële ontvangst was. Burgemeester Bert Smallenbroek complimenteerde hen met hun prestatie en fanfarekorps Concordia bracht een serenade, compleet met majorettes. Daarna maakte dr. P v d Linde sr. de eindscore bekend van f 17.000, wat de zakenman John Tofield tijdens de ere-rit nog aanvulde tot f 20.000. De jongens konden niet meer en sommigen lieten hun tranen de vrije loop.

De fiets    Bij de Unie reikte Jan Janssen de prijs uit voor degene die de tijdsduur had geraden. Cees Fransen, J. Werkman en oud-wielrenner Frans Versluis (in de verte familie van de eigenaar van de fietsenwinkel) hadden alle drie 22 uur 55 min. ingevuld. Na loting won Frans Versluis de racefiets.  Effectief was de rit slechts in 20 uur gefietst, rekening houdend met de stops onderweg (volgens Peter van der Linde).

Tenslotte volgde de ereronde[5] begeleid door de fanfare dwars door het hele dorp, o.a. langs de braderie aan de Dorpstraat/Kerkweg. Honderden kwamen handen schudden en handtekeningen vragen, juichende mensen hingen uit de ramen van hun flatgebouwen en gooiden bloemen; de renners waren allen op slag beroemd. Vedette Jan Janssen reed met een big smile door het dorp, zwaaide breed en genoot zichtbaar. Hij zei in de WXP: ‘Ik kan me best voorstellen hoe die jongens zich voelen. Ik kreeg weer even datzelfde gevoel als toen ik definitief in het geel van de Tour de France werd gehesen. Je bent doodmoe, kapot, maar niets kan je meer schelen, je hebt het gehaald. Het lijkt dan of je op wolken loopt. Ik moet zeggen dat ik me hier alles van had voorgesteld, maar zeker niet zo’n happening. Ongelofelijk zoals jullie dit voor elkaar hebt gekregen.’  Het Weekblad van Waddinxveen kopte: ‘Geen Waddinxvener bleef thuis!’                                                                        Na het ontbinden van de stoet werden de renners per auto naar het Anne Frank vervoerd voor een korte plechtigheid met ontvangst door de gehandicapten. Daar was opnieuw een HULDIGING met bloemen van de winkeliers Gert Jan van der Loo en Hans van de Berg uit de Dorpstraat. Daar was eigenlijk ook een huldiging gepland, maar dat werd teveel voor de renners. Dr. P. van der Linde sr, beschermheer van de Gouwebloem,  hield een toespraak voor de tjokvolle zaal, waarna het ongelofelijk hoge bedrag van f 20.000 aan de Gouwebloem werd  overhandigd. Maar dr. Van der Linde waarschuwde ook: ‘Het avontuur is zonder ongelukken voorbij: maar doe dit alsjeblieft nooit meer!’                                                                      Sommige van de leeggereden mannen  kregen de tranen in de ogen, hun harde werken was beloond!                     ’s Avonds werd deze weergaloze wielermarathon besloten met een feestavond in de Unie, waar een koud buffet klaar stond voor de renners en hun partners, Jan en Cora Janssen en alle betrokkenen.                           Mevrouw A.J. van Herk-van der Eijk, de presidente van “De Gouwebloem”[6] en dhr. A. van Kersbergen, secr. van de Gouwebloem waren zwaar onder de indruk. Dat de rit Parijs–Waddinxveen 20.000 gulden voor “De Gouwebloem” zou opbrengen, hadden ze nooit durven hopen.Geweldig, zoals de wielrenners door de Waddinxveners ontvangen zijn. Het was ontroerend, zoveel hartelijkheid en medeleven.’                                                           

Een grandioos spektakel, waaruit bleek dat ook in Waddinxveen een evenement kan slagen met de juiste mensen als organisatoren!                                                                                                                                   Op woensdag 31 augustus schreef WXP voor de laatste keer een paginagroot artikel over deze gouden bladzij in de Waddinxveense geschiedenis, onder het motto “Van de boorden van de Seine tot de kaden van de Gouwe”.

 

Helaas zijn van de 12 renners Ruud van Eijk en Frans Versluis niet meer onder ons.

[1] Ron Versluis,’ Versluis tweewielers’, Het Dorp Waddinxveen jaargang 22, nr.1, 2014

[2] De Gouwebloem is een stichting die zich inzet voor chronisch zieken en gehandicapten in Waddinxveen en  gaat terug tot een  therapieclub die Trijntje Breedijk in 1954 oprichtte – vanaf 1977 ‘De Gouwebloem’ genaamd. D.m.v. een bazaar en andere activiteiten zamelt men zonder enige subsidie geld in om jaarlijks een reisje voor gehandicapten te organiseren en o.m. zieken met een attentie te bezoeken.

 

[3] Route door Parijs: Arc de Triomphe, Rue de Favette, Place Stalingrad, Quai de la Seine, Quai de l’Oise, Quai de la Gironde, Avenue Corentin  Cariou, Porte de la Vilette, Avenue de la Porte, richting vliegveld le Bourget.

[4] Route door Gouda: Joubertstraat, Zwarteweg, Graaf Florisweg, Burgemeester Mijssingel, Groenhovenweg, Bloemendaalseweg, Zwarteweg, Brugweg.

[5] DE ERERONDE ging via  de Oranjelaan, Noordkade, Staringlaan, Brederodelaan, Kon. Wilhelminasingel en het Kon. Wilhelminaplein (waar de muziek hen weer opwachtte) naar de Willem de Zwijgerlaan, Alexandertunnel, Groensvoorde, Wadde, Peuleijen, Beethovenlaan, Noordeinde, Dorpstraat, stop bij bloemenzaak Rip aan de Kerkweg (braderie), Esdoornlaan, korte stop, Ieplaan, Puttelaan rechts van het spoor, Stationsstraat, stop bij de Kerkweg.


Cultuurhistorie van de Parel aan de Gouwe